ثبت گونه های مهم پستانداران ایرانRecords of important mammal species of Iranثبت سنجابک درختی در پاسارگاد در مرداد 1399Record of Forest Dormouse in Pasargad in July 2020خلاصه اطلاعات این ثبت:نوع اهمیت گونه: پراکنش جدیدگونه: سنجابک درختی Dryomys nitedulaتعداد این پستاندار: یک فردمحل مشاهده: کوه' href=...

مطافق گاهشماری و حساب و کتاب زمان سنجی مردم قدیم انگوون، دیشو که برابر بیده با چل و پنج تُوُسّون، "ستاره خنیک" زده و خوش خوش اَ گرموی تُوُسّون کم میشه و هَوُو خنیک تر میشه. بچه که بیدیم خیلی اَ بزرگترامون میشنفتیم که میگفتن :"ستاره خنیک زِ " ستاره پر نوری که اسم های دیه ای هم داره: شباهنگ، کاروان کش...

تو ای روزای گرم تُوُسّون  که آدم هَلّا هلَاش در میاد؛ بد نیست نگاهی به گذشته انگوون بکنیم و ببینیم در غیاب فریزر و یخچال، نیاکان مون چطور یخ و آب تگری شون رو تامین میکردن. با بارش اولین برف زِمِسّونی، یخ فروش های انگوون دست به کار میشدن و خودشونو به قله ی برفدون می رسوندن. چاهک هایی تو زمین میکندن و...

باد گل شِکاف زندگی مردمان قدیم ارتباطي تنگاتنگ با طبیعت داشت و همه پدیده های طبیعی اسمی داشتند. دره به دره و قله ها و درخت به درخت و قنات به قنات و علف به علفی که ته دره ای یا زیر سنگی و تو کمرکش کوه

پرنده " دال" پرنده ای آشنا برای انگوونی ها تا چند دهه پیش بود و نامش را از بلندای قله هایی با نام " دال نشین" در منطقه خودمان تا افسانه هایی که قدیمی ترها از ربودن کودکان توسط این پرنده می گفتند می شد

همان طور که میدانیم میراث فرهنگی به دو بخش ملموس و غیرملموس تقسیم میشود. بخش ملموس آن بنا ها و دیوارهای چینه ای و حموم در قلعه و تیت در قلعه ای و ... است و بخش نا ملموسش شامل آداب و رسومی مثل کسنکلو

اسفند هم از راه رسید. اسفندهای بچگی مون همیشه همراه بود با شور و شادی. اسفند بوی نون قندی بود و شکوفه های بادوم. وز وز زنبورها و بوی علف های کنار جوق و هکل گندمی. گلبرگ های بادومی که باد اسفندی اونا

باد گل شِکاف زندگی مردمان قدیم ارتباطي تنگاتنگ با طبیعت داشت و همه پدیده های طبیعی اسمی داشتند. دره به دره و قله ها و درخت به درخت و قنات به قنات و علف به علفی که ته دره ای یا زیر سنگی و تو کمرکش کوه

کم کم هوا سرد تر میشد و بعدظهرها اَفتُو رنگ پریده تر و رمقش کمتر از گذشته میشد. رعیت ها مشغول خیش و گاو آهن زدن زمین و کشت گندم و جو و خاک اُو دادن میشدن. باغدارهای علی آباد تو باغ ها و پای کرشک ها م

بهار که میشد سر و کله غربت ها هم پیدا میشد. مردمی زحمت کش که هویت راز آلودی داشتن. همیشه برای من سوال بود که این ها از کجا میان و یهو که ناپدید میشن به کجا میرن.زادگاه شون کجاست و خیلی سوال های دیگه..

در کوهستان های گرداگرد علی آباد، گورهایی از پیش از اسلام وجود دارد که به آنها «خِرِف خانه» یا " خِرُّف خونه"می گویند. در خلال قرون و ساليان، سارقان، این گورها را به سودای یافتن سکه ای یا گنجی گرانبها شکافته اند و این گورها کاربری نخستین خود را از دست داده و به منزل آخرین پیران فرتوت تبدیل شده بوده ا...

به گفته پدرم، قدیم که دست مردم تنگ بود و شغل و راه در آمد زیادی هم وجود نداشت؛ مردم برای گذران زندگی دست به دامان سخاوتمند طبیعت میشدند و زغال تهیه می کردند.از صبح ارّه و تبر و نون و آبی برمیداشتن و راهی جنگل و کوه میشدند. به اولین بنه تنومند که می رسیدند، ارّه رو میذاشتن تو کُم بنه و با تبر قطعه قط...

م حجت هاشمی:ظهر پوییز بود که از مدرسه برگشته بودیم. دمپخت سیرموکی تازه تموم شده بود که خدا بیامرز کل ممد اذون گو به سبک خودش سه چارتا فوتی میکرد توی میکروفون و ما میفهمیدیم که خبری شده. اینجور مواقع یا یکی مرده بود؛ یا یه اطلاع رسانی عمومی مثل اومدن نفت و این چیزا بود. خلاصه بعد اعلام کل ممد یکی دو ...

قدیما به این جونور میگفتیم کِرِنجال. قنات علی آباد و جوق های اطرافش پر بود از کرنجال.خیلی خجالتی و کم آزار بود؛ و به محض دیدن آدمیزاد با حرکتش که فقط به چپ یا به راست بود فرار میکرد و زیر سنگ ها و علف های کف جوق قایم میشد. شکل و ظاهرش و مخصوصا اون دو تا چنگک هاش قیافه وحشتناکی بهش داده بود که همین ظ...

پِدَك: به انگورهایی که روی درخت رُز میمونن و تابش خورشید و وزش باد خشک شون میکنه میگن " پِدَك". پِدَك ها نا مرغوب تر از کشمش و اَفتُوي هستن. گاهی ترکیبی از افتویی-پدک هم برای نامیدن این نوع از انگور خشک شده به کار میبرن. به انگور های سفید ( عسکری، ریش بابا؛ تفتی؛ صابونی و ...) که به این روش خشک میشه...

اُو تو روده ی کسی کردنow – tū – rūde – y – kes-ē – kerd-an: آب در روده ی کسی کردن: کنایه است از کسی را تحت فشار قرار دادن و امانش را بریدن برای انجام کاری.اُسّقون مُل کسی کردن osseqūn – mol – e – kes- ē – kerd-an: استخوان به گردن کسی آویختن. کنایه است از رفتار توهین آمیز با کسی انجام دادن آسمونو گرف...

یکی از تصاویر ماندگار دوران کودکی من تصویر و صدای رفتن گله ی گوسفندان علی آباد به کوه بود. صبح های خیلی زود، دم دمای طلوع خورشید که میشد من که خواب و بیدار توی رختخوابم دراز کشیده بودم و دلشوره رفتن به مدرسه های دهه شصت و هفتاد وجودم رو بی قرار کرده بود؛ برای چند دقیقه ای صدای رُپ رُپ پای میش ها و ب...

چالی: فصل خزان که می رسید، پس از برداشت محصول انگور و انار، رزبانان پیر، انار بُنان و رزبُنان را به دست بی شفقت باد خزانی می سپردند و به خانه های گرم و پر شور خود باز می گشتند. گوسفند داران یا به لهجه ی علی آبادی « جلّابان» گوسفندان خود را برای تغذیه از برگ های خزانی به باغ ها می بردند. از آنسوی، فص...

به لهجه علی آبادی به صمغ و شیره ای که از درختان بادام و زردآلو و ... تراوش میکنه؛ زُدي میگن که به صورت جوشانده و یا در ترکیب با گیاهان دارویی دیگه خاصیت درمانی؛ مخصوصا درمان سرماخوردگی داشته.البته یه صمغ و شیره دیگه هم توی فرهنگ علی آبادی هست که همه باهاش آشنایی داریم به نام سَقُّز كه از درخت بنه تر...

سَرُون: در باغ های بزرگتر از یک قفیز ( هشتصد و پنجاه متر مربع) و بیشتر در باغ هایی که به شکل مستطیلی هستند، تعداد زیادی کرزه و پشته در یک ردیف و پشت سر هم قرار میگیرند. نیاکان علی آبادی ما در طراحی باغ های علی آباد - مطابق آنچه در تصویر بالا میبینید - برای دسترسی آسان تر به این تعداد کرزه و پشته - ک...